Chapelle expiatoire

Chapelle expiatoire là một nhà nguyện tân cổ điển nằm trong quận 8 của Paris. Nó dựng trên chính mảnh đất nơi vua Louis XVI và hoàng hậu Marie Antoinette được chôn cất sau khi bị hành hình. Công trình đó chính là đài tưởng niệm dành cho họ. Khu nhà gồm hai tòa ngăn cách bởi một sân trong, đứng trên một nền đất hơi nhô cao. Xung quanh, một dải hành lang kiểu tu viện bao lấy, cô lập nó khỏi thế giới bên ngoài. Cổng ở đường Rue Pasquier mang dòng khắc ghi nhớ việc đưa hài cốt hoàng gia về ngôi mộ vương thất tại Saint-Denis.

Kiến trúc sư Pierre-François-Léonard Fontaine vẽ thiết kế năm 1816, còn trợ lý Louis-Hippolyte Lebas trực tiếp chỉ huy thi công. Vua Louis XVIII và Nữ công tước xứ Angoulême đứng ra tài trợ, và việc xây dựng kéo dài mười năm. Lễ khánh thành năm 1826 diễn ra trước sự chứng kiến của vua Charles X. Bạn bước vào qua tiền sảnh cột Doric có đỉnh tam giác, dẫn tới không gian vòm ở tâm mặt bằng hình chữ thập Hy Lạp. Bố cục ấy gợi nhớ lối xây trung tâm của các nhà thờ thời Phục hưng cao kỳ và các đền tưởng niệm tử đạo Hy-La.

Bên trong có tượng vua và hoàng hậu bằng cẩm thạch trắng do François Joseph Bosio và Jean-Pierre Cortot tạc. Một bức phù điêu của François-Antoine Gérard kể lại việc khai quật và di dời thi hài hai người. Chính lối nghiêm khắc hiếm tượng này khiến Chateaubriand gọi nơi đây là một công trình đáng kể của Paris. Năm 1862, những cây bách bao quanh được dời bỏ để lập công viên công cộng Square Louis XVI. Lời đòi phá bỏ thời Công xã Paris năm 1871 cũng không thành. Dưới hầm mộ, một bàn thờ cẩm thạch đen trắng đánh dấu đúng nơi hai người từng được chôn.