Sheshi Gjergj Kastrioti Skënderbeu

Në zemër të Prishtinës qëndron Përmendorja Gjergj Kastrioti Skënderbeu, simbol i vullnetit të pathyeshëm të një kombi të tërë. Ajo i kushtohet burrit që bota njeh si Skënderbeu. I lindur rreth vitit 1405 në trevën e Dibrës, ai u dërgua si fëmijë peng në oborrin osman. Atje u rrit si ushtar i perandorisë që kërcënonte atdheun e tij.

Në betejën e Nishit, më 1443, ai u kthye kundër perandorisë që e kishte rritur. Si çlirimtar u rikthye në viset shqiptare dhe mblodhi principatat e përçara nën një flamur të vetëm: shqiponjën dykrerëshe. Një komb i vogël iu qëndroi për njëzet e pesë vjet njërit prej fuqive më të mëdha të epokës. Fitoret e tij ndaj ushtrive shumë herë më të mëdha u përmendën në të gjithë Evropën. Kalliksti i Tretë dhe Piu i Dytë e nderuan si Mbrojtës të Krishterimit. Piu i Dytë i dha më pas titullin e rrallë Athleta Christi. Por ndihma konkrete mungoi: hungarezët e Janosh Huniadit qëndruan pranë tij, ndërsa serbët e Đurađ Brankovićit ia refuzuan.

Pas vdekjes së tij më 1468 rezistenca u thye, por kujtimi nuk u zbeh kurrë. Shumë shqiptarë u shpërngulën përtej Adriatikut dhe formuan në Itali bashkësitë arbëreshe, që ruajnë ende gjuhën e të parëve. Në Mirditë gratë veshin të zeza në nderim të tij, siç e përshkroi Edith Durham mbi njëqind vjet më parë. Vivaldi, Francoeur, Rebel dhe Raff i kushtuan secili nga një opera emrit të tij. Statuja në nder të tij ju presin në shtatë vende, nga Shqipëria dhe Kosova deri te Zvicra dhe Belgjika. Parzmoreja e tij ruhet në Muzeun e Historisë Ushtarake në Vjenë.