Sheshi Gjergj Kastrioti Skënderbeu

W samym sercu Prisztiny stoi pomnik Gjergja Kastriotiego, którego świat zna jako Skanderbega. Człowiek ten przyszedł na świat około 1405 roku w regionie Dibra, a jako dziecko trafił zakładnikiem na dwór osmański. Tam wychowano go na żołnierza imperium, które zagrażało jego własnej ojczyźnie.

Przełom nastąpił w 1443 roku, w bitwie pod Niszem: Skanderbeg odwrócił się przeciw dawnym panom i wrócił do Albanii jako wyzwoliciel. Pod jednym sztandarem z dwugłowym orłem zjednoczył rozbite księstwa albańskie. Przez dwadzieścia pięć lat stawiał czoło jednej z największych potęg ówczesnego świata. Papieże Kalikst III i Pius II uhonorowali go jako Obrońcę Chrześcijaństwa, a Pius II obdarzył go rzadkim tytułem Athleta Christi. Jego zbroję przechowuje Muzeum Historii Wojskowej w Wiedniu. Jego zwycięstwa słynęły w całej Europie, lecz pomocy udzielili tylko Węgrzy Jana Hunyadiego, a Serbia rządzona przez Brankovicia odmówiła.

Po jego śmierci w 1468 roku opór załamał się, a żona Donika i syn Gjon znaleźli azyl w Neapolu. Wielu Albanów przepłynęło wtedy Adriatyk i osiadło w Italii, gdzie wyrosły społeczności Arbëreszy, pielęgnujące własny język i tożsamość. Z jego legendy czerpała muzyka: Vivaldi poświęcił mu w 1718 roku operę Scanderbeg, a później zrobili to Francoeur, Rebel i Raff. Jego pomniki stoją w Albanii, Kosowie, Macedonii Północnej, we Włoszech, Szwajcarii, Belgii i Stanach Zjednoczonych. A w Mirdicie kobiety od pokoleń noszą czarny ubiór, nie dla mody, lecz na znak żałoby i pamięci.