Forte Sofia

Forte Sofia stoi na zboczu wzgórza San Leonardo, na północny zachód od Werony, i zamyka od południa ciąg warowni górskich. Wzniesiono go między rokiem 1837 a 1843, podczas austriackich rządów w mieście. Nad całym przedsięwzięciem czuwał generał major Franz von Scholl, dyrektor cesarsko-królewskiego urzędu fortyfikacji w Weronie. Imię wziął po arcyksiężnej Zofii Bawarskiej, matce przyszłego cesarza Franciszka Józefa.

Zadaniem fortu jest powstrzymanie przeciwnika, który próbowałby ominąć twierdzę od północy. Obejmuje ogniem tyły wyżej położonego Forte San Leonardo oraz zachodni odcinek lewego brzegu Adygi, zwłaszcza rondellę i rawelin San Giorgio. Strzela też wzdłuż drogi tyrolskiej i opadającego biegu rzeki, tworząc z Forte San Procolo nakładające się pola ostrzału. Rdzeń całości stanowi okrągła kasematowa wieża, którą otacza mur obwodowy z tufowych bloków, przebity otworami strzelniczymi. Trzy flankujące budowle, w tym kaponiera przy froncie głównym, wspomagają obronę. Wieża wznosi się na trzy kondygnacje oraz odkryty taras, a jej przyziemie zajmuje tylko połowę rzutu ze względu na nachylenie stoku. W przyziemiu mieści się odporny na bomby magazyn prochu, a piętro wyżej biegnie kasemata z dwunastoma otworami działowymi. Główne działa stawały na tarasie na łożach obracających się o pełne 360 stopni. Czternaście gładkolufowych armat i siedemdziesiąt beczek prochu po 112 kilogramów tworzyło jego zapas, a wojenna załoga liczyła 150 piechurów i 24 kanonierów. W razie zagrożenia mieściło się do 230 ludzi.

Zarośla porastają mury, fosa jest sucha, lecz sama zabudowa trwa. Ze stoku rozpościera się panorama miasta, rzeki i przyległej okolicy. Wzgórzami wiją się szlaki spacerowe, które łączą zielenię z widokiem na samą warownię. W środku wciąż widać trzy piętra, które spina podwójna wendeta, czyli dwa kręcone biegi oplatające się wokół wspólnej osi.