Jardin d'Agrumes du Palais Carnolès

Menton, thành phố ven Địa Trung Hải của Pháp sát biên giới Ý, nổi tiếng về cam chanh, nhất là chanh. Ngay trong thành phố, Jardin d'Agrumes du Palais Carnolès trải hai hecta quanh cung điện nghỉ hè cũ của các hoàng thân Monaco. Thế kỷ mười tám, hoàng thân Honoré II mua đất ở đồng bằng Carnolès, cạnh tu viện La Madone, và cung điện tồn tại từ chính thời ấy.

Năm 1725, kiến trúc sư Latour vẽ khu vườn đầu tiên: một bãi cỏ trồng những cam cổ thụ xếp hình ngôi sao. Về sau, hoàng thân Antoine I cho thêm dàn chanh, lối đi viền cam non chạy quanh vườn, và dàn cam Bồ Đào Nha. Bộ sưu tập có múi thành hình từ thập niên 1970, nhờ viện nghiên cứu nông nghiệp ở Corsica mang giống về. Năm 1997, sự hợp tác với trạm nông học San Giuliano biến nơi đây thành trung tâm nhập giống và nghiên cứu. Khoảng bốn trăm cây mọc xen nhau: cam, chanh, bưởi, quýt, clementine, chanh giấc và quất. Người ta đếm được một trăm ba mươi bảy giống, trong đó có hai mươi bốn giống cam ngọt, sáu giống cam đắng và sáu giống chanh vàng. Giữa những con số ấy nổi lên cam đắng Bizzaria, giống hiếm từng làm chất liệu ghép cho viện nông học. Ngoài ra còn có tangelo, con lai giữa quýt và bưởi, và tangor, con lai giữa quýt với cam. Người giữ vườn xử lý sâu bệnh bằng sinh vật: bọ rùa ăn rệp, còn hai loài bắp cày từ Nhật Bản săn rệp sáp Á Đông trên cành. Người ta xem bộ sưu tập này là lớn nhất châu Âu.

Dạo giữa vườn, bạn bắt gặp những bức tượng điêu khắc đương đại đứng xen giữa các hàng cây. Mặt đất bằng phẳng nên lối đi thuận chân với hầu hết mọi người. Serre de la Madone và vườn thực vật Val Rahmeh nằm gần đó, nối nơi này vào mạng lưới chỗ xanh của Menton. Còn cung điện phía sau vẫn giữ dáng vẻ gợi nhớ Trianon, vệt còn lại của đời sống quý tộc miền nam Pháp thời cổ điển.