Jardin d'Agrumes du Palais Carnolès

Në Menton, qytetin e limonave të Rivierës franceze pranë kufirit italian, shtrihet Jardin d'Agrumes du Palais Carnolès. Dy hektarë agrumesh e rrethojnë ish-rezidencën verore të princëve të Monakos, një pallat të shekullit tetëmbëdhjetë me hijeshinë e një Trianoni. Ai mban koleksionin më të madh të agrumeve në Evropë, të aprovuar nga konservatori francez i koleksioneve bimore të specializuara.

Princi Honoré II bleu tokën në fushën e Carnolès-it, pranë kuvendit të La Madone. Më 1725 arkitekti Latour e vizatoi si livadh me portokalli të mëdhenj, të mbjellë në formë ylli. Princi Antoine I shtoi më pas spaljer limonash dhe portokallësh portugezë, si dhe një shteg rrethor me fidanë portokalli. Nga vitet shtatëdhjetë koleksioni mori hov me ndihmën e Institutit kombëtar të kërkimeve agronomike të Korsikës. Më 1997 bashkëpunimi me stacionin e kërkimeve San Giuliano e ktheu në qendër aklimatimi dhe kërkimi. Rreth katërqind pemë mbajnë 137 varietete: portokalle të ëmbla dhe të hidhura, limona, grejpfruta, mandarina, klementina, citrona dhe kumquat. Përkrah tyre rriten edhe kryqëzime të reja si tangelo, nga mandarina dhe pomelo, dhe tangor, nga mandarina dhe portokalli.

Mbrojtja e pemëve mbështetet në insektet e dobishme, me dy lloje grerëzash të sjella nga Japonia kundër një paraziti aziatik. Kopshti ndihmon edhe luftën kundër kërpudhës mal sec, që ka dëmtuar limonat e rajonit. Terreni i rrafshët e bën shëtitjen të lehtë për këdo, dhe skulptura bashkëkohore presin mes rreshtave të pemëve. Mund ta shëtosh vetë ose me udhëzues, nën kujdesin e qytetit të Mentonit. Afër tij ndodhen Serre de la Madone dhe kopshti botanik Val Rahmeh, pjesë e rrjetit të gjelbër të qytetit. Ndër më të rrallët rritet portokalli i hidhur Bizzaria, që ka shërbyer institutit të agronomisë për eksperimente shartimi.