Choʻpon ota maqbarasi

Taszkent kojarzy się z wielkimi zabytkami historycznego centrum, lecz w dzielnicy Czilonzar czeka na ciebie coś zupełnie innego. Między blokami wzniesionymi po trzęsieniu ziemi z 1966 roku kryje się Choʻpon ota maqbarasi. Poświęcono je Chupan Acie, pustelnikowi, którego miejscowe podania czynią patronem pasterzy, a wokół płynie codzienne życie wielkiego miasta.

Opowieść głosi, że Chupan Ata uderzył pasterską laską w ziemię, a spod niej wytrysnęło źródło, które napajało ludzi i zwierzęta. Dokoła wyrosły orzechy włoskie, a w ich cieniu odpoczywały karawany kupców i wędrowni derwisze. Gaj przetrwał aż do lat siedemdziesiątych XX wieku, kiedy musiał ustąpić nowym osiedlom. Archeolodzy datują dzisiejszą budowlę na schyłek XVIII wieku. Tradycja sięga jednak znacznie głębiej: pierwsze mauzoleum miał tu wznieść Mirzo Ulugbek, władca Samarkandy i wnuk Timura. Zachwycony cudami, jakie mu przypisywano, Ulugbek miał wysłać karawanę wielbłądów wypełnioną materiałami budowlanymi. Bryła powtarza schemat mazaru, sanktuarium poświęconego świętemu, a ozdobą są tu wzory z cegieł, nie barwne kafle. W pobliżu leżą ruiny Ak Tepe, od piątego do siódmego stulecia jednej z głównych świątyń czcicieli ognia w oazie Czacz. Arabskie podboje ósmego wieku zniszczyły tamten ośrodek kultu, ale tutejszy gaj i źródło nie straciły znaczenia.

Przychodzą tu dziś okoliczni pielgrzymi, by się pomodlić albo po prostu chwilę pomyśleć. W środku stoi sagana, nagrobek wskazujący miejsce związane ze świętym, choć prawdziwe miejsce pochówku pozostaje sprawą legend. I jeszcze jeden znak: w tej części Taszkentu woda gruntowa wciąż leży tak płytko, że sprawia kłopoty przy układaniu podziemnych rur.