Familie Gutter

Një pllakë e vogël prej tunxi rri e futur në trotuarin e një rruge në Leipzig të Gjermanisë. Ajo mban emrat e familjes Gutter: Helene e Isidor, anëtarë të komunitetit hebre të qytetit. Gjermanët e quajnë këtë Stolperstein, gur ku çtellet këmba. Ai vendoset para banesës së fundit të zgjedhur lirisht nga njerëz që nazistët i persekutuan ose i vranë.

Artisti Gunter Demnig e nisi projektin në vitet nëntëdhjetë, dhe që atëherë gurë të tillë janë përhapur anembanë Evropës. Mbi to lexohen emrat, shpesh edhe vitet e lindjes, herë pas herë edhe data dhe vendi i deportimit ose i vrasjes. Lagjet Waldstraßenviertel e Gohlis i mbajnë shumë prej tyre, dhe secili tregon një histori tjetër. Së bashku ata formojnë një përkujtimore të shpërndarë nëpër gjithë qytetin. Këtu përkujtohen edhe romët dhe sintët, të burgosurit politikë dhe njerëzit me aftësi të kufizuara. Zakonisht një ceremoni e vogël shoqëron vendosjen, ndonjëherë me të afërm përbri, dhe të dhënat hulumtohen me kujdes.

Vullnetarët i pastrojnë pllakat që shkronjat të mbeten të dukshme. Stolpersteini nuk kërkon ndonjë rast të veçantë, ai pret kalimtarët e zakonshëm. Mjafton ta ulësh syrin: kujtimi i Helenes dhe i Isidorit kthehet në vendin e jetës së tyre të përditshme.