Arxiu de la Corona d'Aragó

Arxiu de la Corona d'Aragó to archiwum w Barcelonie, które przechowuje dokumenty instytucji dawnej Korony Aragonii. Należy do najstarszych archiwów Europy i liczy ponad siedem stuleci historii. Historyczną siedzibę stanowi Palau del Lloctinent, wzniesiony między 1549 a 1557 rokiem jako rozbudowa królewskiego pałacu. Większość zbiorów przeniesiono w 1994 roku do nowoczesnego budynku przy ulicy Almogàvers, który służy badaniom i przechowywaniu. Zabytkowy pałac gości natomiast wydarzenia protokolarne, wystawy i kursy. Zwiedzanie z przewodnikiem obejmuje obszary publiczne i robocze, a grupy edukacyjne mają własną salę.

Korzenie sięgają zwojów gromadzonych przez pierwszych hrabiów Barcelony i królów Aragonii. Najstarsza wzmianka o królewskim archiwum pochodzi z 25 października 1180 roku. W 1194 roku Alfons II Aragoński zlecił zebranie prawnie ważnych dokumentów dla Korony. Efektem stał się Liber feudorum maior, kompilacja ponad tysiąca dokumentów, z których część sięga IX wieku. Pierwszy prawdziwy magazyn pojawił się w 1255 roku w klasztorze Santa Maria de Sixena, leżącym wówczas w geograficznym środku monarchii. W 1318 roku Jakub II Sprawiedliwy utworzył w Barcelonie wspólny depozyt dla wszystkich ziem Korony. Przez trzydzieści lat pozostawał on jedynym centralnym archiwum, potem powstały odpowiedniki w Saragossie i Walencji. Od 1621 roku papiery dotyczące Aragonii i Walencji kierowano do kastylijskiego Simancas. Odtąd archiwum gromadziło głównie dokumenty z Katalonii, Majorki i Sardynii. Po wojnie o sukcesję hiszpańską próbowano przywrócić archiwum rolę głównego repozytorium dawnych terytoriów. Obecne oblicze ukształtowali dwaj dyrektorzy: Javier Garma od 1740 do 1783 oraz Pròsper de Bofarull od 1814 do 1849.

W zbiorach znajdują się przywileje królewskie, dokumenty prawne oraz rejestry administracji i sądownictwa. Seria listów sprawiedliwości trwała od 1291 roku do połowy XIX wieku. Prywatne listy monarchów, znane jako sigilli secreti, kończą się wraz z dynastią habsburską. O papiery zawsze dbał personel, dzięki czemu placówka uniknęła pożarów i lekkomyślnych przeprowadzek, które dotknęły inne archiwa. Te zapisy odsłaniają ustrój, kulturę i codzienne życie średniowiecznych dworów. Między nimi przetrwały nawet nazwiska muzyków, poetów i dworskich artystów.