Kriegerehrenmal in Lütgendortmund, Gefallene 1914-1918, 1939-1945

Dortmund'un Lütgendortmund semtinde, Evangelik St. Bartholomäus Kilisesi'nin kuzeyinde karşınıza bir savaş anıtı çıkar: Kriegerehrenmal. Kilisenin verdiği arazide, sokak seviyesinde küçük bir meydan yer alıyor. Meydanı kilisenin daha yüksek zemininden ayıran duvarı Strunk & Wentzler Architekten BDA farklı işlemlerden geçirilmiş kumtaşlarından ördü. Duvar, Birinci Dünya Savaşı'nda düşen 476 askerin anısını korur.

Tasarım fikri 1925'te ortaya atıldı ve düşenlerin adlarını toplamak için bir komite kuruldu. Anıt 1 Aralık 1929'da, gri bir gökyüzü altında, çok sayıda vatandaşın katıldığı duygusal bir törenle açıldı. Duvarın iki yanında da, adların ölüm yılına göre dizildiği dört uzun sıra düz plaka uzanıyor. Bu dört sırayı üç çıkıntılı yatay kiriş enine bağlıyor. Üst kiriş omuzlarında tüfeklerle yürüyen askerlerin kabartmasını taşıyor, ortadaki "Unseren Helden 1914 1918" diyor, alttaki yerde yatan bir askeri gösteriyor. Duvarın tepesinde bir zamanlar iki bronz kılıç yükseliyordu. Anıt savaşta ağır hasar gördü, taşlardaki mermi delikleri hâlâ duruyor. Üst kenardaki "Ihr Andenken erlischt nicht" diye başlayan yazı bugün eksik. Savaştan sonra bazı plakalar değiştirildi, adların çoğu okunmaz oldu.

Dortmundlu sanatçı Theodor Nöker, 1994'te anıta sokağa bakan iri, stilize bir dikenli tel ekledi. Zemine gömülü plaket, "Den Opfern von Krieg und Gewalt zum Gedächtnis den Lebenden zur Mahnung" der: kurbanlar anılsın, yaşayanlara ibret olsun. Böylece eski kahraman kültü, yas dolu bir uyarıya dönüşüyor. Anıt, İkinci Dünya Savaşı'nda düşenleri anmak için sonradan yazıt ya da yeni bir düzenleme eklenmemiş ender yapılardan biridir. O savaşı, taşlardaki delikler yazıya gerek bırakmadan anlatıyor.