Batteria Vettor Pisani

Batteria Vettor Pisani u ngrit prej vitit 1912 në Ca' Savio, përgjatë bregut të Cavallinos, në verilindje të lagunës së Venedikut. Ajo mban kujtimin e Vettor Pisanit, komandantit venecian të shekullit të katërmbëdhjetë që çoi flotën kundër gjenovezëve në luftën e Chioggias. Gjashtë haubica 280 milimetra qëndronin mbi platforma gjysmërrethore, pranë një pozicioni dytësor kundërajor me një top 76 milimetra. Trupi qendror prej betoni të armuar shtrihet mbi tetëdhjetë metra në një kat të vetëm. Kullat ngrihen nga tetë në nëntë metra, ndërsa krahjet shtrihen rreth tridhjetë metra.

Në Luftën e Parë Botërore bateria i përkiste grupit mbrojtës Pordelio, nën komandën e majorit Nuccorini, me garnizon nga artileria e fortesave. Në Luftën e Dytë Botërore topat e mëdhenj u hoqën dhe katër topa kundërajorë morën vendin e tyre. Bateria qëllui atëherë kundër dy korvetave britanike, së bashku me baterinë fqinje Amalfi. Pas luftës partizanët gjetën aty gjashtë topa 90 milimetra, dhe për disa vjet ndërtesa strehoi familje civile. Në vitin 1951 u hoq mbrojtja prej dheu përballë detit.

Bateria u kthye më pas në muze, me ekspozita për Luftën e Madhe, mjekësinë ushtarake dhe restaurimin e vetë strukturës. Mes eksponatave dallohen maska gazi nga kombësi të ndryshme, doreza azbesti të hedhësve të flakës dhe instrumente optike për artileri e topografi. Ekspozimi kujton edhe rrjetin e afërsisht dyqind fortifikimeve të bregdetit të Cavallino-Treportit: kullat, bunkeret, depot e barutit, kazermat e strehimet. Në kuadër të projektit Via dei Forti, bateria pret edhe shfaqje të përkohshme arti mbi lidhjet mes Lindjes dhe Perëndimit. Një instalacion i veçantë i kushtohet hekurudhës me shina të ngushta, që e lidhte dikur me magazinën e barutit Ca' Vio. Këtu shtrihen shinat e traversat origjinale, gjetura në vendin vetë.