Contregarde am Kienlesberg (Werk IX)

Op de Kienlesberg in Duitsland, verstopt tussen weg en spoor, staat een oud stuk stenen muur: het laatste restje van een vestingwerk. Het is de escarpmuur van de Contregarde am Kienlesberg, Werk negen van de bondsvesting. Tussen 1843 en 1852 verrees hier onder kolonel von Hügel een contragarde, een verdedigingswerk vóór een bastion. Met dit werk begon het bergfront van de vesting, en vanuit zijn hoek flankeerden de kanonnen de hele Blauvlakte.

De opdracht van het werk was helder: de Kienlesbergbastion verdedigen en de gracht van courtine acht bestrijken. Bestrijken betekent: de vijand in de gracht van opzij onder vuur nemen. Dertig meter boven de watergracht van Werk acht domineerde het werk het voorveld. In de stenen wand van de linkerface zaten kanonnen rechtstreeks ingemetseld, de zogenaamde Rotsbatterij, die Werk acht dekte. Het ware karakter van het vestingwerk zat in zijn wal. Die wal was met zoveel aardmassa's en hoeken opgebouwd dat de mensen hem "de zeven heuveltjes" noemden. Zeven aardheuvels vormden samen één verdedigingsfront, vestingbouw die zich aan het landschap aanpaste. Om het werk lag een droge gracht, en voetgangers bereikten via een klein zijpoortje het voorveld. Het werk kreeg echter nooit een permanente bezetting. Alleen in noodgeval zou een garnizoen er zijn opgerukt.

Het einde van het werk kwam in twee stappen. In 1904 moest een deel wijken voor de Kienlesbergstraße. In 1968 verdwenen bij de aanleg van de Bundesstraße bijna alle overige delen. Vandaag voert de afrit van die weg over het voormalige terrein van het werk. Waar ooit de kanonnen het voorveld overzagen, slaan nu auto's af. Verder resten enkele onbereikbare rotskazematten aan de spoorlijn. Het zijn oude gewelfde kamers, verscholen in het gesteente, waar niemand meer naar binnen kan.