Therese Jacob

Në trotuarin e Petershagenit, një qyteti në Gjermani, shtrihet një gur i vogël i veshur me tunxh. Ai mban emrin e Therese Jacob, e lindur këtu më 15 janar 1889. Edhe një vizitor me karrige me rrota e arrin pa vështirësi. Nga këtu fillon një rrugëtim që ju çon përmes shtresave të historisë së qytetit.

Pas martesës me Albrecht Jacob, ajo u shpërngul në Freienohl, në Sauerland. Aty lindi e bija Margot më 17 janar 1925. Albrecht vdiq nga plagët e luftës vetëm një muaj pas lindjes së vajzës. Nëna me të bijën u kthyen në shtëpinë e familjes. Në dhjetor 1941, të dyja ishin ndër hebrenjtë e parë të qytetit që u dëbuan. U dërguan fillimisht në një pikë mbledhjeje në Bielefeld, pastaj në Rigë. Nazistët e quanin këtë dëbim «evakuim», një eufemizëm për tmerrin. Në prill 1942 Therese vdiq nga kequshqyerja në geton e Rigës, në moshën 53-vjeç.

Margot mbijetoi dhe ishte e vetmja nga hebrenjtë e qytetit që u kthye pas luftës. Ajo kishte ndjekur mësimet në Berlin derisa shkolla u mbyll, dhe nëna e kishte nxitur të kthehej në shtëpi. Pastaj u martua me Kurt Scheurenberg, i cili edhe ai doli gjallë nga lufta. Të dy u vendosën në Frille dhe aty rritën katër fëmijë. Guri me tunxh rri në trotuar, në këmbët e kujtdo që kalon përmbi.