Edith Cavell Memorial

W londyńskiej dzielnicy Westminster, na St Martin's Place między Trafalgar Square a kościołem St Martin-in-the-Fields, stoi pomnik Edith Cavell. Trzymetrowa figura z białego marmuru z Carrary ukazuje Cavell w pielęgniarskim mundurze, w stylistyce modernistycznej. Szary kornwalijski granit buduje cokół i wznoszący się za figurą wyższy pylon, zwieńczony krzyżem. Kompozycję dopełnia osobna rzeźba przedstawiająca matkę z dzieckiem. Miejsce wybrano celowo: przy numerze 7 tej ulicy mieściła się pierwsza siedziba Brytyjskiego Czerwonego Krzyża. Na sąsiednich ulicach czekają jeszcze National Gallery i National Portrait Gallery. Teren wokół jest dostępny również dla osób na wózkach.

Edith Cavell, pielęgniarka urodzona w Norfolk, od 1907 roku kierowała pierwszą szkołą pielęgniarską w Brukseli. Rok później szkoliła już pielęgniarki dla trzech szpitali, dwudziestu czterech szkół i trzynastu przedszkoli w całej Belgii. Gdy w sierpniu 1914 roku wybuchła wojna, wróciła z odwiedzin u matki do swej szkoły, już zamienionej w szpital Czerwonego Krzyża. Leczono tam rannych z obu stron, a ona pomagała żołnierzom brytyjskim i francuskim uciekać do neutralnej Holandii. W sierpniu 1915 roku aresztowały ją władze okupacyjne, a sąd wojenny skazał ją na śmierć za tak zwaną „zdradę wojenną”. Pomimo międzynarodowych protestów i apeli amerykańskiego ambasadora rozstrzelano ją rankiem 12 października 1915 roku, w wieku 49 lat. Jej historia poruszyła opinię publiczną, a propaganda aliantów w Wielkiej Brytanii i USA chętnie się nią posługiwała. Dzieło zamówiono jeszcze w 1915 roku, a projekt powierzono sir George'owi Framptonowi, który zrzekł się honorarium. Odsłonięcia dokonała 17 marca 1920 roku królowa Aleksandra, wdowa po Edwardzie VII.

Po wojnie ciało sprowadzono do Anglii i po pogrzebie państwowym w opactwie Westminster spoczęło przy katedrze w Norwich. Tam wznosi się też drugi monument poświęcony pielęgniarce. Na pomniku wyryto zaś słowa z nocy przed egzekucją: „Patriotyzm nie wystarcza, nie wolno mi żywić nienawiści ani goryczy wobec nikogo”.