Arbeitserziehungslager Nordmark

Në periferi të Kielit, qytetit portual në veri të Gjermanisë, gjendet vendi i një kampi penal që Gestapo ngriti në qershor të vitit 1944. Arbeitserziehungslager Nordmark shërbente për të disiplinuar punëtorët e detyruar të huaj, të cilët punonin në bujqësi dhe në industrinë e armatimeve. Kampi funksionoi deri më 4 maj 1945, ditën kur i teti korpus britanik e arriti dhe gjeti brenda vetëm pak të burguar gjysmë të uritur.

Në kohën e vet kampi numëronte mbi njëzet baraka, dy kulla vrojtimi dhe një bunker gjysmë nëntokësor me dyzet e tetë qela pa dritare. Dita e punës fillonte në orën pesë të mëngjesit dhe zgjaste dhjetë orë, brenda me ndërtim barakash të reja dhe jashtë me pastrim rrënojash në Kiel. Ndërmarrje si breweria Holsten dhe një fabrikë peshku në Hassee i përdornin të burguarit si punëtori më të lirë të qytetit. Gjithsej kaluan nëpër kamp pesë mijë njerëz, gjashtëqind prej tyre nuk i mbijetuan, dhe shumica ishin punëtorë të detyruar sovjetikë apo polakë. Dy javët e fundit të luftës u qëlluan rreth treqind njerëz, të mbuluar më pas në varre masive.

Sot një supermarket dhe fusha futbolli e tenisi mbulojnë pjesë të zonës, pranë gurëve përkujtimorë të viteve 1971, 1985 dhe 2003 dhe tre tabelave me historinë e vendit. Në një ceremoni të majit 2016 rreth dyqind emra të marshimit të vdekjes u lexuan për herë të parë me zë të lartë. Dhe bunkeri i arestit, pas luftës, përfundoi si stallë dhish dhe si magazinë patatesh.