Spitalkirche St. Johannes der Täufer

W Passau stoi Spitalkirche St. Johannes der Täufer, kościół szpitalnej fundacji St. Johannis, którą miejscowa kapituła katedralna powołała w 1198 roku. Patronat Jana Chrzciciela potwierdza akt donacyjny z 29 marca 1200 roku, wystawiony przez księcia Leopolda VI Austriackiego. Leopold, wychowanek późniejszego biskupa Ulricha II, został pierwszym książęcym dobroczyńcą szpitala wzorowanego na joannitach. Budowę świątyni prowadzono od 1206 do 1215 roku, za biskupa Manegolda, w stylu wczesnogotyckim. O pierwszej kapelli wiadomo niewiele, a dzisiejszy wygląd sięga najdalej połowy XIV stulecia. Miasto przejęło szpital w 1278 roku, a placówka działa do dziś jako dom senioralny.

Wieki przyniosły zmiany: w 1478 roku dobudowano kaplicę północną, a prawdopodobnie na początku XVI wieku odnowiono wieżę w południowo-zachodnim narożniku. Po wielkim pożarze z 1662 roku budowlę przemieniono w duchu baroku, a prace trwały dziesięciolecia. Kościół miał kiedyś jedenaście ołtarzy, każdy w innym stylu. W 1839 roku kapituła nakazała usunięcie większości barokowego wystroju i ocalało tylko pięć wielkich ołtarzy. Renowację z lat 1860 do 1864 zlecił biskup Heinrich von Hofstätter, który 21 czerwca 1864 roku dokonał ponownej konsekracji. Sam dobierał dzieła: obok późnogotyckich rzeźb z Frankonii stanęły prace monachijskich rzeźbiarzy Fidelisa Schönlauba i Josepha Knabla. Hofstätter, wielbiciel gotyku, sprowadził gipsowe odlewy rzeźb Riemenschneidera, Stossa i Krafta. Ponadto biskup kazał przywieźć czerwone marmurowe nagrobki z innych kościołów miasta. Ten wystrój, zwany czasem „Bischof-Heinrich-Gotik”, należy do nielicznych zachowanych świadectw narodowo-religijnego nastroju połowy XIX wieku.

Sławę przyniosło temu miejscu połączenie lokalnych gotyckich oryginałów z kopiami arcydzieł spoza regionu. Z około 1400 roku pochodzi kamienny relief nad drzwiami na dziedziniec szpitalny: Chrystus Frasobliwy między Marią a Janem. Mury pokrywają liczne epitafia z XIV do XVI wieku, a niemal sto spisano w passauskiej księdze inskrypcji. Do środka wchodzi się zwykle tylko podczas wydarzeń. Zwróć uwagę na fasadę: dla symetrii ma ona dwa portale, lecz otwiera się tylko zachodni, a wschodni prowadzi donikąd.