Spitalkirche St. Johannes der Täufer

De Spitalkirche St. Johannes der Täufer staat in Passau en hoort bij de stichting van het St. Johannis-Spitaal, dat het domkapitel er in 1198 oprichtte. Het hospitaal volgde het voorbeeld van de johanniters, met zorg voor zieken en ouderen als kern. Een giftbrief van 29 maart 1200, uitgevaardigd door hertog Leopold VI van Oostenrijk, bevestigt de naam van Johannes de Doper. De kerk zelf verrijst tussen 1206 en 1215 onder bisschop Manegold, in vroeggotische stijl. In 1278 neemt de stad het hospitaal over, dat nog steeds als seniorenhome dienst doet.

Over de eeuwen neemt de kerk verschillende vormen aan. In 1478 komt er een noordelijke kapel bij, en vermoedelijk rond 1500 krijgt de toren in de zuidwesthoek een nieuwe vorm. Na de stadsbrand van 1662 barokiseert het interieur, een proces dat decennia duurt. Op een gegeven moment staan er elf altaren, elk in een andere stijl. In 1839 haalt het domkapitel het meeste barokke meubilair weg, op vijf grote altaren na. Bisschop Heinrich von Hofstätter laat de kerk tussen 1860 en 1864 opnieuw inrichten en wijdt ze op 21 juni 1864 opnieuw in. Hij combineert laatgotische Frankische beelden met werk van de Münchense beeldhouwers Fidelis Schönlaub en Joseph Knabl. Gipsafgietsels van beroemde sculpturen van Tilmann Riemenschneider, Veit Stoss en Adam Kraft vullen het geheel aan.

Kunstliefhebbers vinden er origineel werk uit de regio naast kopieën van meesterwerken die elders thuishoren. Boven de deur naar de binnenplaats van het spital prijkt een stenen reliëf uit rond 1400, met de Man van Smarten tussen Maria en Johannes. Zes reliëfs vertellen het leven van Johannes de Doper, en de wanden dragen bijna honderd epitafen uit de veertiende tot zestiende eeuw. Rode marmerepitafen uit andere Passaukerken sieren bovendien het interieur. De gevel houdt een grapje in: twee deuren wisselen elkaar af, maar alleen de westelijke doet dienst, want achter de oostelijke ontbreekt elke opening.