Campanile di San Marco

Op het Piazza San Marco in Venetië staat hij vrij op het plein, vlak voor de basiliek en niet ver van de Canal Grande: de Campanile di San Marco, de klokkentoren van de basiliek en met bijna 99 meter het hoogste bouwwerk van de stad. Venetianen noemen hem 'el paròn de casa', de heer des huizes, en zodra je hem boven de daken ziet uitsteken, weet je waar je bent.

De toren begon als uitkijkpost. Na Magyar invallen in de late negende eeuw bouwde de stad verdedigingswerken rond de lagune, en de campanile hoorde erbij: hij spiedde schepen aan de horizon en wees ze de weg naar de haven. De bouw begon in de vroege tiende eeuw op een fundering van elzenhouten palen in de klei, met eikenplanken en steenlagen erop. Vanaf de twaalfde eeuw kwam er een belfort met een houten spits met koperen bekleding, die telkens opnieuw brand of bliksem moest doorstaan. In de late veertiende eeuw bedekte men de spits met bladgoud, zodat schepen ver op de Adriatische Zee hem in de zon konden zien glinsteren. In 1514 kregen belfort en spits hun renaissancevorm naar een ontwerp van Giorgio Spavento, met een attiek van istrische steen met de leeuw van Marcus en Venetië als Gerechtigheid.

De klokkentoren bleef niet alleen een blikmerk. Zijn klokken gaven het begin en einde van de werkdag aan, riepen de regering bijeen en kondigden zelfs openbare terechtstellingen aan. Op de spits draait sinds 1513 een vergulde koperen beeld van de aartsengel Gabriël als windwijzer, altijd de wind in. In 1902 stortte de toren volledig in, maar hij werd herbouwd en in 1912 opnieuw voltooid, dezelfde silhouet aan de skyline, bakstenen schacht van twaalf bij twaalf meter en een gouden punt erbovenop.