Palais Lichtenau

Palais Lichtenau staat in Potsdam aan de Behlertstraße, buiten het park van de Neuer Garten. Koning Friedrich Wilhelm II kocht de grond in mei 1790, tijdens de uitbreiding van dat park. Tussen 1796 en 1797 verrees er het paleis, dat tot de vroege voorbeelden van het classicisme in Duitsland hoort. Je ziet een hoofdverdieping op een hoge plint, bekroond door een mansardedak. De vier gevels zijn elk verschillend, en de noordoostelijke geldt als de hoofdgevel. Op die gevel draagt de drieassige middenrisaliet een driehoekig fronton met een reliëf van Johann Gottfried Schadow.

Wie het ontwerp tekende, is onzeker: men schrijft het zowel aan Michael Philipp Boumann als aan Carl Gotthard Langhans toe. Wel hield Boumann toezicht op de bouw, die in de vroege zomer van 1796 begon. In september van dat jaar was het dak al voltooid, in de lente van 1797 volgde het interieur. De plechtige opening vond plaats op 25 september 1797. Die samenviel met de ontbinding van het huwelijk tussen Johann Friedrich Ritz en de minnares van de koning. De koning had die scheiding in april 1796 zelf geëist. Dat het paleis voor gravin Wilhelmine von Lichtenau gebouwd zou zijn of door haar bewoond, is waarschijnlijk een hardnekkig misverstand.

Binnen bewaart het huis zijn oorspronkelijke indeling: een centrale tuinhal voert via een gang met twee arcadebogen naar de omliggende kamers. Verschillende kamers tonen nog hun authentieke afwerking, zoals de kamer met rozenhouten betimmering en het ovale kabinet met zijn unieke wanddecoratie. Daaronder liggen gewelfde kelderruimtes, waarschijnlijk ooit bedoeld voor praktisch gebruik. Aan de zuidoostkant doorspant de feestzaal de volledige diepte van het huis, symmetrisch van opzet en versierd met ornamenten naar antieke reliëfs.