Mahnmal zur ehemaligen Gestapo-Zentrale Kiel

In Kiel staat het Mahnmal zur ehemaligen Gestapo-Zentrale Kiel, een gedenkteken met een reusachtige houten stempel die boven een sokkel zweeft. De in Kiel geboren kunstenares Melanie Pilz maakte het in 2000 van hout, roestvast staal en beton. Het staat aan de voet van het gebouw waar ooit het hoofdkwartier van de Gestapo zat en waar de politie zetelt. Die sobere vorm contrasteert scherp met het verhaal dat het gedenkteken vertelt.

Van 1935 tot 1945 bereidde de Gestapo hier minutieus de bespieding, bestraffing en moord voor van wie als ongewenst gold. Het werk brengt zowel de onmenselijke behandeling van de slachtoffers als de koude bureaucratie erachter in beeld. Een stempel staat normaal voor orde en legaliteit, maar hier wordt hij tot een waarschuwing. De getroffen mensen konden zich niet verzetten tegen de overmacht van de staat. De daders stelden hun gewissen waarschijnlijk gerust met de gedachte dat ze enkel bevelen uitvoerden.

De boodschap openbaart zich pas als je de onderkant bekijkt. Daar staan de naam en het adres van de Gestapo spiegelverkeerd gegraveerd. Daaronder volgt een schijnbaar eindeloze rij namen: mensen die op bevel van de Gestapo werden vermoord.