Großes Holländisches Haus

Ngay giữa trung tâm Potsdam, bạn gặp Großes Holländisches Haus, một dinh thự phố được dựng lên từ năm 1733 đến 1737. Nhà vua Friedrich Wilhelm I ra lệnh xây nó cho vị chỉ huy đội cận vệ hoàng gia, sau khi tuyên bố Potsdam là thành phố đóng quân. Kiến trúc gạch mạch lạc của Hà Lan hiện rõ trên ngôi nhà, đúng sở thích của nhà vua. Người yêu thích phong cách ấy vì đó là quê hương của bà nội ông, nơi ông từng ghé thăm nhiều lần. Dinh thự cũng thuộc kế hoạch mở rộng thành phố để chứa đoàn lính, nhờ vậy dân số cùng số nhà ở Potsdam tăng mạnh.

Vai trò của tòa nhà đổi theo từng thời kỳ. Từ 1806 đến 1808, quân Napoléon chiếm đóng và dùng nó làm kho quần áo, đồng thời là bệnh viện ngựa. Năm 1809, kỳ họp đầu tiên của hội đồng thành phố được bầu diễn ra ngay tại đây. Đến 1820, nơi này trở thành tòa án và nhà lao, kèm những phần mở rộng theo nhu cầu xét xử ngày càng lớn. Dưới chế độ Quốc xã, công lý nơi đây theo hệ tư tưởng và phân biệt chủng tộc: người đối lập, người Do Thái và lao động cưỡng bức bị giam trong tòa nhà. Sau Thế chiến II, mật vụ Liên Xô biến nó thành nơi giam điều tra trung tâm, rồi Stasi tiếp quản và giam giữ hàng nghìn người cho tới năm 1989.

Sau cách mạng hòa bình, tòa nhà trở thành nơi tưởng niệm và giáo dục về quá khứ của chính nó. Khoảng cách giữa bệnh viện ngựa của quân Napoléon và nhà giam của Stasi chỉ là vài bước chân trong cùng một tòa nhà bằng gạch.