Chiesa di Santa Fosca

Chiesa di Santa Fosca, Venedik Lagünü'nün kuzey ucunda, Venedik'e bağlı Torcello adasında durur. Kilise, lagünün en eski ve en büyük dini kompleksinin parçasıdır: yakınında Santa Maria Assunta Bazilikası, ön tarafta da bir vaftizhanenin kalıntıları görülür. Torcello, Attila'nın 452'de Altinum'u yıkmasından sonra anakaradan kaçanların sığındığı ilk adalardan biriydi. 638'den itibaren bin yılı aşkın süre piskoposluk merkezi olan ada, Venedik yükselmeden önce siyaset ve ticarette söz sahibiydi. Sonrasında çevre bataklıklaştı, ulaşım güçleşti, 14. yüzyılın sonunda halkın çoğu adayı terk etti ve geriye bir avuç sakin kaldı.

Kilisenin kendisi 11. yüzyılda, tek bir merkez etrafında örgütlenen bir planla inşa edildi. Dıştan sekizgen bir biçim sunarken içeride plan eş kollu bir Yunan haçına dayanır. Araştırmacılar arasında tartışma sürer: kimine göre kilise, sekizgenin içinde kare düşünülmüş bir martyrium, yani bir şehidi anmak için yapılan yapıdır. Bu tasarım, 11. yüzyıl Bizans mimarisinin açık bir örneğidir. Kimilerine göre ise ilk plan daha ziyade bir Yunan haçıydı. Yapı, bazilikasının yanına erken Hristiyan şemasıyla dikilmiştir: vaftizhane, katedral, martyrium ve çan kulesi bir arada. Adını taşıdığı Azize Fosca'nın kalıntıları 10. yüzyılda, Tripoli yakınındaki Sabrata kentinden buraya getirildi. Sabrata önce Fenikeli sonra Romalıların kentiydi, azizenin kültü ortaçağ ticaret rotalarıyla bağlıdır. Beş yönünü, Bizans tarzı yükseltilmiş kemerlerden oluşan, süslü başlıklı sütunlara oturan bir revak çevreler. Bazilikaya bakan tarafta sütunlar arasında günümüze ulaşan birkaç mermer plaka görebilirsiniz. Beşgen ana apsis, iki sıra halinde dizilmiş kör kemerlerle süslüdür. Yanlarında yarım daire biçimli iki küçük apsis yükselir.

İçeride kare tabanlı ana mekân, sekiz Korint başlıklı mermer sütunla gerisinden ayrılır. Haç kollarının kesiştiği noktanın üstünde ahşap çatılı geniş bir kasnak bulunur. Kasnağın sağlam duvarları, başlangıçta düşünülen ama hiç yapılmamış bir kubbeyi ele verir. Ana altarda 15. yüzyıldan bir Madonna ve Çocuk heykeli durur. Heykelin hemen altındaki aydınlatılmış lahit, azizenin kalıntılarını barındırır. Apsisin arkasında ahşap bir azize heykeli, yine 15. yüzyıldandır. Dış duvarda ise azizenin inananlarının saygı sunduğu bir kabartma sizi bekliyor.