Kölner Festungsmuseum

W kolońskiej dzielnicy Marienburg stoi dawny fort Zwischenwerk VIII b, część zewnętrznego pierścienia fortecznego. Prusacy budowali ten pierścień w latach od 1873 do 1918, żeby osłaniać miasto przed wrogimi atakami. Sam fort powstał w 1876 roku jako Biehler'sche Schemafort, typ umocnień pomyślany dla obrony Renu. Od 2004 roku działa w nim Kölner Festungsmuseum, dokumentujące i pokazujące pruski system forteczny w całej rozciągłości.

W czasach wojny stacjonowało tu około 150 żołnierzy, a na uzbrojeniu stało 15-centymetrowe działo pierścieniowe i trzy 9-centymetrowe armaty modelu C/73. Po pierwszej wojnie światowej traktat wersalski nakazał częściowy demontaż wielu takich umocnień. W 1926 roku przyszła kolej na częściową rozbiórkę tego fortu. Oryginalna substancja przetrwała tu jednak lepiej niż w innych kolońskich fortach. Fosa z niemal kompletną przeciwskarpą, tylna kaponiera i most zwodzony przetrwały do naszych czasów, co dla takich obiektów bywa rzadkością. Wolontariusze prowadzą muzeum, które wciąż jest projektem w budowie, ale już teraz oferuje wszechstronny obraz historii kolońskich fortyfikacji. Wewnątrz czekają plany, tablice i eksponaty pokazujące oba kręgi obronne miasta, wewnętrzny i zewnętrzny. Główna ekspozycja zajmuje około 250 metrów kwadratowych sklepionych kazamat, objętych ochroną jako zabytek. Wejście jest w pełni dostępne dla wózków, a stała wystawa oddaje autentyczne życie w podziemiach i wojskową architekturę epoki.

Na forcie i w fosie rozłożył się park rzeźb, założony w 1985 roku przez Kunstraum Fuhrwerkswaage. Rzeźby ze stali, betonu i ziemi stworzyli m.in. Ansgar Nierhoff, Heinz-Günter Prager i Edgar Gutbub. Opiekę nad miejscem sprawuje Institut für Festungsarchitektur, prowadzący też Fort VI Deckstein w Lindenthal, Winkelturm w Niehl i Röhrenbunker przy Oberlandesgericht. Zwiedzanie z przewodnikiem rozpoczyna się na zewnątrz, wśród zieleni i dawnego ogrodu różanego. Potem przychodzi pokaz mostu zwodzonego, ostatniego oryginalnego tego rodzaju, jaki przetrwał w Niemczech. Stąd trasa wchodzi do wnętrza i prowadzi od wartowni aż do magazynu prochu.