KZ Gedenkstätte für die Opfer des KZ-Außenlagers Kaufering VII

Bij Landsberg am Lech, in Beieren, ligt de KZ Gedenkstätte für die Opfer des KZ-Außenlagers Kaufering VII. Een lage stenen muur omsluit de begraafplaats en het toegangshek draagt twee Davidsterren. Kaufering VII was een van elf buitenkampen van Dachau die vanaf juni 1944 in deze streek verrezen. De Organisation Todt bouwde de kampen, codenaam Ringeltaube, en liet er vooral joodse gevangenen dwangarbeid verrichten. Ze moesten drie halfondergrondse, bomvrije bunkers bouwen voor de Duitse vliegtuigproductie.

Binnen tien maanden kwamen rond de 23.000 gevangenen in dit complex terecht. Van hen zijn 6.500 namen bekend van mensen die de kampen niet overleefden. Velen liggen begraven in massagraven rond Kaufering en Landsberg. Wie naar Auschwitz-Birkenau werd overgebracht of op een dodenmars stierf, blijft buiten dat cijfer. De begraafplaats telt ongeveer 2.000 naamloze slachtoffers, plus vijf bij naam bekende doden en vijf mensen die na de bevrijding stierven. Een centraal pad voert naar een gedenksteen met een Davidster in glasmozaïek en een vers uit Psalm 37.

Bijna alle sporen van het complex zijn verdwenen op dit ene terrein na. Je ziet er drie intacte aarden hutten, enkele ingestorte en opgravingen van nog eens 55. Resten van voorzieningsgebouwen, funderingen, hekwerken en voormalige wachtgebouwen liggen verspreid over het terrein. Het gebied geldt als nationaal monument en staat in het Beierse monumentenregister. Jarenlang vermeed men dit verleden: de grond diende als stortplaats of industrieterrein. De gedenkplaats dankt haar bestaan aan decennia van burgerinitiatief, vooral van de Bürgervereinigung Landsberg im 20. Jahrhundert. Die vereniging verwierf in de jaren tachtig een deel van het kampterrein. Pas in de jaren negentig, na publieke discussies en onderwijsprojecten, groeide breder besef van de betekenis van deze plek. De monumenten ter plaatse dragen teksten in onder meer het Hebreeuws, Russisch, Hongaars, Engels, Tsjechisch en Frans. Ook staan er tien gedenkstenen, geschonken door Europese staatshoofden. Elke steen draagt een eigen inscriptie, een herinnering aan het joodse deel van een natie dat verloren ging.