Monument à Garibaldi

Ngay giữa Place Garibaldi ở Nice, Monument à Garibaldi đứng như trái tim của một quảng trường Baroque thế kỷ XVIII. Mặt tiền những ngôi nhà xung quanh phủ những bức tranh tạo ảo giác, bút pháp làm nên danh tiếng của nơi này. Tác phẩm tôn vinh Giuseppe Garibaldi, người con của chính thành phố này, gương mặt then chốt của phong trào thống nhất nước Ý. Bức tượng tạc ông trong chiếc áo đỏ nổi tiếng, nắm chặt quyền tay phải, tay trái tựa lên thanh kiếm.

Con đường dẫn đến công trình này không hề bằng phẳng. Sau khi Garibaldi qua đời tháng Sáu năm 1882, hội đồng thành phố quyết định tưởng nhớ ông bằng một tượng đài. Cuộc quyên góp cộng đồng không chạm tới mức kỳ vọng. Địa điểm chỉ được ấn định năm 1885, cùng lúc cuộc thi thiết kế khởi động. Nhà điêu khắc Antoine Étex vẽ bản thiết kế đầu tiên, nhưng ông qua đời năm 1888 trước khi kịp hoàn thành. Thầu Dominique Ciotti, người đứng ra xây bệ đài, cũng ra đi giữa chừng. Gustave Deloye được mời tiếp quản: ông phóng lớn bệ đài gấp bốn lần và thêm vào hai con sư tử đồng. Tháng Mười năm 1891, tượng đài cuối cùng cũng được khánh thành.

Phần đồng dưới chân tượng kể tiếp câu chuyện: nước Pháp và nước Ý canh giữ nôi của Garibaldi thuở thơ ấu. Pháp hiện hình với mũ Phrygia và lá cờ có gà trống trên đỉnh, còn lá cờ Ý mang hình sói cái La Mã. Trên bệ khắc dòng chữ “À Garibaldi, sa ville natale”, nghĩa là dành cho Garibaldi, từ thành phố khai sinh ra ông. Hai con sư tử, hình bóng hai người con trai Menotti và Ricciotti, mỗi con tựa vào một khẩu đại bác. Khẩu bên phải khắc năm 1860 gợi cuộc viễn chinh của Nghìn người, khẩu bên trái năm 1870 nhắc đến trận Dijon. Từ khối bệ vuông, những mũi tàu nhô ra mặt nước, ghi dấu nguồn gốc gắn với biển của gia đình ông. Năm 2007, tượng đài được phục chế và dịch chuyển khoảng 18 mét về phía nhà nguyện Thánh Mộ để nhường chỗ cho tuyến tàu điện. Tầm mắt của Garibaldi hướng dọc đại lộ Avenue de la République, con đường hoàng gia xưa nối Nice với Turin, về phía nước Ý.