Fourth Plinth

Londra'nın Westminster semtindeki Trafalgar Meydanı'nı 1845'te Sir Charles Barry tasarladı. Aynı mimar, Palace of Westminster projesinde de çalıştı. Merkezindeki Nelson Sütunu, 1805'teki Trafalgar Deniz Muharebesi'nde yaşamını yitiren Amiral Horatio Nelson'ı anar. Meydanın dört köşesine, başlangıçta heykel taşımak için düşünülmüş birer kaide dikilmiştir. Üçünde Kral IV. George'un, General Sir Charles James Napier'in ve General Sir Henry Havelock'un heykelleri hâlâ duruyor. Dördüncü köşe ise bambaşka bir hikâye anlatır: Fourth Plinth.

Bu kaide 1841'de Kral IV. William'ın heykelini taşımak için inşa edildi, ama proje para bulamayınca yarım kaldı. Yüz elli yılı aşkın bir süre boş kalan köşe, zamanla şehrin merak konusu hâline geldi. 1990'ların sonunda karar netleşti: kaide, sürekli değişen çağdaş sanat işlerine ev sahipliği yapacaktı. İlk iş 1999'da yerini aldı ve onu Mark Wallinger, Bill Woodrow, Rachel Whiteread ile Antony Gormley gibi isimler izledi. Programı Greater London Authority yürütüyor ve her iş geçici: süre dolunca yerini yenisine bırakıyor. Yıllar içinde kaideye yaşam boyutunda bir İsa figürü, kocaman mavi bir horoz ve Nelson'ın gemisinin şişe içindeki maketi çıktı. Bir dönemde halktan insanlar sırayla kaideye çıkıp birer saat durdu.

Döngüde Meksikalı sanatçı Teresa Margolles'in "Mil Veces Un Instante" adlı işi de var: başlık, "Bir Anda Bin Kez" demek. Bu işte 726 trans, non-binary ve cinsiyet normlarına uymayan insanın yüzü alçıya alındı, üstelik modellerin çoğu sex işçisi. Kalıplarda saç telleri ve deri hücreleri kalıyor, çünkü alçı yüzlerden doğrudan alındı. Kalıplar kaideyi, Mezoamerikan kültürlerinde savaş tutsaklarının ya da kurbanların kalıntılarını sergilemek için kullanılan tzompantli, yani kafatası direği biçiminde sarıyor. Margolles, adli tıp patolojisi eğitimi aldı ve Mexico City'de cenaze işlerinde çalıştı. Önceki işleri, uyuşturucu şiddetinin adsız kurbanlarının hikâyesinden yola çıktı. Meydanın öteki üç köşesindeki krallar ve generaller taşta sabitken, dördüncü kaide her yeni işle yeniden kurulur. Alçı, yüzlerden koptuktan sonra bile o 726 insanın saçını ve derisini taşır.