Mittelbastion (Werk IV)

De Mittelbastion, Werk IV van de Bundesfestung Ulm, staat op een uitspringende hoek van het middelste front van de stad. Tussen 1840 en 1855 verrees hier een van de grootste verdedigingswerken van Europa. Voor de wallen stroomt de Blau, en je wandelt er over paden tussen bomen, in de schaduw en de stilte.

In het midden rijst de achtkantige Montalembert-toren op, een massief reduit dat diende als laatste verdedigingspunt zodra de buitenste linies vielen. Op de linkerschouder stond een tweede flank, op de rechterschouder een caponnière in de gracht, berekend op gekruist vuur. De rivier zelf was onderdeel van het plan: bij dreiging stuwden de verdedigers het water op tot het voorland onderliep. Zwaardere werken kende de vesting genoeg, maar juist deze hoek garandeerde een wijd schootsveld.

De toren blijft het herkenningspunt van de plek, en zijn acht hoeken verraden de berekende tactiek van toen. En waar het water ooit op bevel moest rijzen, stroomt de rivier rustig verder.