Gemeenlandshuis

Het Gemeenlandshuis in Amsterdam werd in 1727 gebouwd als vergaderplaats en werkbasis van een lokaal waterschap. Het diende het Hoogheemraadschap van den Zeeburg en Diemerzeedijk. Cornelis van der Does ontwierp dit rechthoekige gebouw aan de oude zeedijk. Een Latijns chronogram markeert de ingang van het gebouw. Die tekst verwijst naar landbescherming door het temmen van de Batavische zee, passend bij de oorspronkelijke waterschapstaak.

Binnen zie je stucwerk van de maker Christiaan Wittenbeeker. Pieter le Normant vervaardigde de trap en schouwen, terwijl de centrale hal Louis XIV-vormen en achttiende-eeuws glaswerk behoudt. De aangrenzende regentenkamers hebben rijk versierde open haarden. Achter het huis liggen een voormalige stal en koetshuis, terwijl water en een tuin het monument omringen. Een zeventiende-eeuws tegeltableau toont de zeeslag bij Duins. In 2016 kreeg het tableau een plaats in het Gemeenlandshuis, afkomstig uit het huis van pottenbakker Haye Esdré.

Het pand werd in 2008 overgedragen aan Vereniging Hendrick de Keyser. Na restauratie tussen 2013 en 2014 wordt het gebruikt als kantoor, evenementruimte en museumhuis. Het Gemeenlandshuis geldt als nationaal monument in Nederland. De stucplafonds tonen onder meer Neptunus, omringd door de vier winden, en benadrukken de monumentale binnenafwerking. De ligging op de dijk verbond het huis met toezicht op de dijk tussen Amsterdam en Muiden. Water en een aanlegsteiger bepalen het beeld rond het huis.